OommoO Stories !

ศิลปะ ซากุระ สาเก และคนญี่ปุ่น Nagoya,Osaka,Yokohama,Tokyo (2)

2009-09-14T13:00:00.000-07:00

Nagoya City Art Museum
ดังที่เคยกล่าวไปแล้วว่าใน Nagoya เพียงเมืองเดียวที่มีพื้นที่ทางศิลปะมากอยู่กว่า 68 แห่ง และยังไม่นับอีกหลายสิบที่ ซึ่งการเดินทางไปมาพื้นที่ต่อพื้นที่นั้นสะดวกรวดเร็วด้วยรถไฟใต้ดินที่มีมากถึง 6 สาย วิ่งรอดทะลุไปตามจุดต่าง ๆ ตามปรารถนาในการแสวงหาหอศิลป์และพิพิธภัณฑ์ ที่สำคัญคือต้องพยายามศึกษาเส้นทางในการต่อรถจากสายหนึ่งไปยังอีกสายหนึ่งให้ดีเพราะไม่มีใครมามัวเสียเวลาในการอธิบายเส้นทางให้ท่านได้ในเมืองที่มีแต่ความเร่งรีบและรวดเร็วดังในญี่ปุ่น

ข้อจำกัดอย่างหนึ่งของการเดินทางไปญี่ปุ่น ก็คือเรื่องของภาษา ซึ่งส่วนมากป้าย ข้อความหรือข้อมูลต่าง ๆ ในหอศิลป์หรือพิพะภันณฑ์จะเป็นภาษาญี่ปุ่น การสื่อสารด้วยภาษาอังกฤษนั้นก้พอมีอยู่บ้างแต่ก็ไม่มาก ถ้าจะถามไถ่พูดคุยถึงรายละเอียดข้อมูลต่าง ๆ ในพื้นที่ทางศิลปะซึ่งมีอยู่มากมายก็ต้องอาศัย “ล่าม” หรือว่าถ้ายืนยันจะพูดภาษาอังกฤษจริง ๆ ก็ต้องใช้เวลาในการอธิบายพอสมควร แต่ทางคณะผู้เขียนมีเพื่อเป็นล่ามให้ และยังมีเพื่อนคนไทยที่เข้าใจภาษาญี่ปุ่นได้ดีพอสมควรก็เลยเอาตัวรอดกันได้

การเรียนรู้ภาษาที่สอง สาม สี่ หรือมากกว่านั้น นอกจากภาษาแม่ของเราแล้ว ถือว่าได้เปรียบในการเรียนรู้สื่อสารกับผู้คนในชาติอื่น ๆ ภาษาซึ่งเปรียบเสมือนประตูที่เปิดสู่การเรียนรู้สังคมศิลปวัฒนธรรมอื่นและหากรู้แจ้งรู้จริงแล้ว ภาษาก็คือกุยแจไขปริศนาไปสู่กันยังหัวใจในมวลหมู่มนุษยชาติต่างพื้นที่และเผ่าพันธุ์ที่มีอยู่ในโลกกว้างใบนี้ รวมทั้งศิลปะก็เป็นอีกภาษาหนึ่งที่ผู้สร้างสรรค์ได้สื่อออกมาเป็นผลงานให้ผู้คนทั้งโลกได้เสพชม ซึ่งสื่อภาษาทางทัศนศิลป์นั้นไม่จำเป็นต้องมีล่ามแปลให้เราฟัง แต่เราสามารถรับรู้ ชื่นชม อิ่มเอมด้วยสุนทรียรส เรื่องราว เนื้อหา รุปทรง สีสันที่แสดงออกในตัวผลงานเอง ดังที่ได้ปรากฏอยู่ใน Nagoya City art Musuem

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะประจำเมือง Nagoya เปิดให้บริการแก่สาธารณชนได้เสพชมผลงานศิลปะมาตั้งแต่เดือนเมษายน ปี ค.ศ.1988 ด้วยนิทรรศการใหญ่งาน “Perspective of 20th Century Paintings” ซึ่งกินเลาในการแสดงนิทรรศการชุดนาน 3 เดือนและครั้งนี้ได้เสะอรรถรสของผลงานศิลปินชั้นนำในศตวรรษที่ 20 อย่างเต็มอิ่ม ไม่ว่าจะเป็นผลงานของ Henri Matisse,Oskar Kokoschka, Francis Bacon, William de Kooning, Pablo Picasso, George Braque, Fernard Leger, Wassily Kandinsky, Piet Mondrian, Marchel Duchamp, Diego Rivera, Max Ernst, Voan Miro, Salvador Dali,de Chirico, Henri Rousseav,Paul klee, Marc Chagall ฯลฯ รวมทั้งศิลปินร่วมยุคร่วมสมัยของญี่ปุ่นอีกเป็นจำนวนมาก
การเปิดตัวด้วยการนำผลงานจิตรกรรมของศิลปินชั้นนำของโลกแทบจะเกือยทุกคนมาหยิบยื่นให้ชาวเมือง Nagoya ได้ถึงถิ่นขนาดนี้ย่อมไม่ใช่เรื่องธรรมดา ที่บอกไม่ธรรมดาก็เพราะว่า นี่เป็นการลงทุนทางศิลปะและวัฒนธรรมที่ใช้เงินจำนวนมหาศาล แต่เชื่อว่า เขาไม่ได้ติดถึงเรื่องนี้ แต่เขาคิดถึงทุนทางวัฒนธรรมที่เขาจะได้กับผู้คนของ Nagoya และญี่ปุ่นเอง เพราะการคัดสรรผลงานของศิลปินจากตะวันตกดังที่เคนเอ่ยนามมาข้างต้นให้เห็นเป็นตัวอย่างนั้น แล้วนำมาแสดงร่วมกับศิลปินร่วมสมัยของญี่ปุ่นและศิลปินที่มีถิ่นกำเนิดใน Nagoya ในช่วงสมัยเดียวกับศิลปินทางตะวันตก

นี่คือนิทรรศการศิลปะเชิงเปรียบเทียบ ทีทำให้ผู้เสพได้ตระหนักถึงความเท่าเทียม ความเหมือนและความต่างระหว่างศิลปินสองฟากฝั่ง ที่ผู้คนในวงการศิลปะบ้านเราเองหากไม่สนใจความเคลื่อนไหวทางศิลปะร่วมสมัยของญี่ปุ่น แทบจะเรียกว่ามืดบอดเลยก็ว่าได้ เราไม่รู้หรอกว่าผลงานของ Migishi Kotaro (1903-1934) มีความใกล้เคียงกับผลงานของ Salvador Dali หรือ ผลงานของ Fernand Leger (1881-1955) แทบจะแยกไม่ออกเลยกับผลงานของ Sakata Kazuo (1889-1956) ถ้าไม่เห็นลายเซ้นกำกับภาพ และผลงานของศิลปินอื่น ๆ ต่างก้ถูกจัดแสดงประกบให้เห็นภาพต่อภาพเลยก็ว่าได้ ที่ยกตัวอย่างให้เห็นพอเป็นกระสายว่า แม้แต่การจัดการแสดงผลงานทางศิลปะ ยังต้องอาสัยชั้นเชิงในการคัดสรรและการจัดการเพื่อความเท่าเทียมทางศิลปะวัฒนธรรมร่วมยุคร่วมสมัย

ที่กล่าวถึงการจัดนิทรรสการในครั้งนั้นอย่างยิดยาวก็เพราะว่าได้ถามไถ่ถึงรายละเอียดของมันหลังจากที่ได้เห็นหนังสือประกอบการแสดงผลงานจากเจ้าหน้าที่ในพิพิธภัณฑ์ และเชื่อว่าทางผู้รับผิดชอบของพื้นที่ทางศิลปะแห่งนี้จัดการแสดงในรูปแบบของคละกันระหว่างผลงานของศิลปินญี่ปุ่นและศิลปินจากชาติตะวันตก ดังที่ได้เห็นในห้องแสดงงานถาวร (Permanenent Collection) ซึ่งใรอยู่ 3 ห้องในชั้นใต้ดิน (Basement) ที่มีผลงานของศิลปินกลุ่มสกุล Ecole de Paris เช่นผลงานของ Marc Chagall, Legar, Barque ฯลฯ ผลงานจากศิลปินกลุ่ม Mexican เป็นต้นว่าผลงานของ Diego Rivera, Tamayo,Frida Khalo, Orozco และผลงานของกลุ่มศิลปินใน Nagoya รวมทั้งศิลปินร่วมสมัยของญี่ปุ่นที่ทางพิพิธภัณฑ์ได้จัดวางแสดงตละเคล้ากันไปร่วมกับศิลปินชาติอื่นร่วมยุคร่วมสมัยเดียวกัน

Nagoya City Art Museum เป็นอาคาร 3 ชั้น มีชั้นใต้ดิน (Basement) มีพื้นที่ทั้งหมด 3550.27 ตารางเมตร แบ่งเป็นห้องนิทรรศการศิลปะถาวร 3 ห้อง ซึ่งในส่วนนิทรรสการศิลปะถาวรนั้น จะสลับปรับเปลี่ยนภาพผลงานทุก 4 เดือน นอกนั้นจะเป็นส่วนบริการทางการศึกษาและห้องโถง ถัดขึ้นมาชั้นที่ 1 หรือ Ground Floor มีพื้นที่ทั้งหมด 1842.63 ตารางเมตร มีห้องแสดงนิทรรศการศิลปะหมุนเวียน(Temporary Exhibition) ซึ่งมีพื้นที่ 688 ตารางเมตร ติดกับห้องนี้ยังมีห้องโถงขนาดย่อม ๆ เพื่อเป็นพื้นที่ประชาสัมพันธ์งานแสดงต่าง ๆ ทีร้านกาแฟ ร้านขายของ ที่ระลึก และสวนหย่อม Sunken ส่วนชั้นที่ 2 (Secong Floor) มีขนาดพื้นที่เล็กกว่าชั้นอื่น ๆ ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 1822.41 ตารางเมตร มีพื้นที่แสดงนิทรรศการศิลปะหมุนเวียน (571 ตารางเมตร) ถัดมาเป็นโรงละคร/ภาพยนตร์/ห้องประชุมสัมนาและห้องสมุด)

อาคารพิพิธภัณฑ์แห่งนี้มีความโปร่งโล่งด้วยผนังกระจก มองจากภาพภายนอกเป็นความเคลื่อนไหวของผุ้คนอยู่ภายในพิพิธภัณฑ์ รวมทั้งผลงานประติมากรรมที่ติดตั้งอยู่ในนั้นอีกด้วย ราวกับชี้ชวนดึงดูดให้คนเข้าไปร่วมเสพชม ที่สำคัญตั้งอยู่ในสวนสาธารณะ Shirakawa ร่มรื่นกว้างขวางและใกล้กันก็มีพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ส่วนการเดินทางมาเยี่ยมชมผลงานในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้สะดวกด้วยการลงรถไฟใต้ดินสาย Higashiyama และสาย Tsurumai มาขั้นที่สถานี Fushimi หาทางออกที่ 5 ให้เจอแล้วก็เดินมาทางทิศใต้ราว ๆ 8-10 นาที ก็จะเห็นพิพิธภัณฑ์ตั้งตระหง่านอยู่ริมสวน หรือจะมาสาย Tsurumai แล้วขึ้นที่สถานี Osukannon หาอะไรรองท้องอร่อย ๆ ก่อน อย่าลืมทางออกที่ 1 เดินไปทางทิศเหนือราว ๆ 7-10 นาที ก้จะถึงพิพิธภัณฑ์เช่นเดียวกัน สังเกตง่ายมาก เพราะลานหน้าพิพิธภัณฑ์นั้นมีประติมากรรมแขวนผลงานของ Alexander Calder (dragonII) สีแดงเถือกชี้ชวนให้ยืนถ่ายรูปโดดเด่นยิ่งนัก และเมื่อถึงที่หมายก็จ่ายค่าเข้าชมพิพิธภัณฑ์ราว ๆ 1500 เยน ดูให้เต็มตาเต็มใจ กับพิพิธภัณฑ์ศิลปะประจำเมือง Nagoya

คราวนี้หันกลับมามองที่บ้านเราบ้างที่หอศิลป์ประจำเมืองกรุงเทพมหานครที่ก่อสร้างเสร็จแล้วซึ่งไม่รู้จะเป็นอู่ของผลงานศิลปะหรือไม่ ซึ่งก็ไม่มีใครทราบชะตากรรมตึกที่จะดผล่ขึ้นมากลางเมืองแห่งนี้ แต่ที่แน่ ๆ ตระเวนดูงานศิลปะในหอศิลป์และพิพิธภัณฑ์ตามหัวเมืองในประเทศญี่ปุ่นก่อนก้แล้วกันส่วนบ้านเราค่อยคิดบัญชีกันอีกทีถ้าไม่เป็นตามพันธะสัญญาที่เคยให้ไว้กับกลุ่มพันธมิตรศิลปะ

ศิลปะ ซากุระ สาเก และคนญี่ปุ่น Nagoya,Osaka,Yokohama,Tokyo (1)

2009-09-14T07:56:00.000-07:00

สัมผัสแรกที่ผู้เขียนได้ไปเยือนญี่ปุ่นในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิที่เมือง Nagoya ซึ่งอยู่ทางตอนกลางของประเทศ แม้ว่าจะเป็นช่วงที่อากาศเริ่มอุ่นในช่วงของฤดูกาลนั้นแล้ว แต่ก็ยังถือว่าหนาวเย็นสำหรับคนไทยเมื่อเทียบกับอากาศร้อนชื้อนแบบบ้านเราแล้ว ย่างก้าวแรกที่ผู้เขียนพ้นจากประตูสนามบินนานาชาติ Nagoya แห่งใหม่ ที่ถมทะเลแถบชายฝั่งเมือง Tokoname สร้างเป็นสนามบินขนาดใหญ่ และเมืองกลางทะเลที่ทันสมัย

จากนั้นก็มีมิตรผู้มารอรับคณะเดินทางของผุ้เขียนครั้งนี้สองคนคือ อาจารย์ Masahiro Suda และผู้ช่วย Takuji Okagawa จากมหาวิทยาลัย Nagoya ต่างก็อยากให้เราเข้าที่พัก ซึ่งห่างจากสนามบินราว ๆ 1 ชั่วโมง โดยนั่งรถยนต์ส่วนตัว ที่จะต้องเสียค่าด่านแพง ๆ ราว ๆ กับค่ารถจากกรุงเทพฯไปเชียงใหม่เลยทีเดียว เพื่อที่จะได้เตรียมตัวศึกษาดูงานด้านทัศนศิลป์ที่เกี่ยวข้องงกับกระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะภาพเคลื่อนไหว (Animation Art) ตามหอศิลป์ พิพิธภัณฑ์ และสถานศึกษาศิลปะตามหัวเมืองต่าง ๆ เพื่อที่จะนำผลงานของการศึกษามาประมวลจัดทำหลักสูตรการเรียนการสอน Animation Art and Design ในคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ต้องยอมรับอย่างหนึ่งว่า ญี่ปุ่นนนั้นเป็นประเทศที่มีระบบการศึกษา เรียนรู้อย่างบูรณาการ เป็นประเทศอันดับต้น ๆ ของดลก นวัตกรรม เทคโนโลยีใหม่ ๆ นั้นผุดพรายจากดินแดนอาทิตย์อุทัยแทบจะทุกโมงยามแทบจะทุกโมงยามของการเปลี่ยนแปลง และ Animation ก้เช่นเดียวกัน สามารถเรียกได้ว่าเป็นผู้บุกเบิก เปิดประตูภาพเคลื่อนไหวให้กลายเป็นอุตสาหกรรม นำผลผลิตและรายได้เข้าประเทศไม่แพ้อุตสาหกรรมอื่น ๆ แต่เหตุผลที่คนไทยไม่นิยมเข้าไปศึกษา เรียนรู้เรื่องราวทางการศึกษาศิลปะและววัฒนธรรมนั้น ก็น่าจะเป็นอุปสรรคทางด้านภาษา ซึ่งเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่พึงตระหนักสำหรับการเดินทางเข้าสู่ดินแดนที่มีความแข็งแกร่งทางศิลปะ วัฒนะรรม และประเพณี แต่ก้าวรุดหน้าด้วยวิทยาการใหม่ ๆ จนแทบไม่มีใครก้าวทัน

ถึงแม้ว่า “ภาษา” ในการสื่อสารระหว่างกันจะเป็นอุปสรรคบ้าง แต่เชื่อว่าเราสามารถติดต่อแลกเปลี่ยนในสิ่งที่เราต้องงการอยากรู้อยากเห็นได้ไม่ยากนัก ถึงแม้การเรียนรู้มาได้ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ เหมือนกัน เพราะจะเป็นไปได้อย่างไรกับความรู้ที่เค้าสั่งสมมานานเป็นสิบ ๆ ปี จะเรียนรู้ได้อย่างง่ายดายภายในระยะเวลาสองวัน ฉะนั้นคนที่ไปศึกษาดูงานจะต้องทำความเข้าใจให้ดี ไม่เช่นนั้นก็จะกลับมามือเปล่า และได้เพียงจับจ่ายใช้สอยได้อย่างสมใจอยากเพียงเท่านั้นเอง

เมื่อคณะของผู้เขียนนั่งรถออกมาจากสนามบินไปที่พักใกล้กับสถานีรถไฟใต้ดิน สถานี Kawano มองไม่สองข้างทางผู้เขียนไม่เห็นมีดอกซากุระแย้มบานสักดอก เห้นมีแต่ต้นไม้ไร้ใบ กิ่งก้านที่ชี้โด่ชี้เด่ไปม่เต็มไปหมด ทำให้ความเข้าใจแรกคิดว่า ทำไมมาญี่ปุ่นจะต้องเห็นดอกซากุระบานสะพรั่งสวยงาม อย่างที่เราเห้นตามสื่อต่าง ๆ ไม่ว่าจะรูปภาพ หนัง รายการท่องเที่ยวต่าง ๆ ที่นำเสนอภาพดอกซากุระบานอย่างสวยงามและน่าสนใจ ฉะนั้นก็เป็นหน้าที่ของเจ้าของพื้นที่อธิบาย โดยอาจารย์ Suda ได้อธิบายให้เรารู้ว่า ถึงจะอยู่ในช่วงของฤดูใบไม้ผลิก็จริง แต่ ดอกซากุระนั้นจะแย้มบานรับไออุ่นของแดดแรกมาจากทางตอนใต้ของประเทศ และไล่ขึ้นเหนือมาเรื่อย ๆ ตอนนี้ที่ Tokyo ก็บานสะพรั่งแล้ว ส่วนที่ Nagoya นั้นต้องรออีกหนึ่งอาทิตย์ ทำให้ผู้เขียนสังเกตเห็นว่าก้านที่ชี้ไปมาไร้ดอกนั้น เริ่มที่จะมีตอตุ่มที่ผุดออกมาจากตากิ่ง เตรียมที่จะผลิดอกออกมาแล้วในอีก 7 วันข้างหน้า

Nagoya เป็นเมืองใหญ่อันดับ 4 ของญี่ปุ่น และเป็นเมืองที่สะอาดที่สุดตามทัศนะของชาวญี่ปุ่นที่ได้สัมผัสและผ่านทาง เป็นเมืองที่ไม่พลุกพล่านเหมือง Tokyo และ Osaka เท่าที่ได้ผ่านพบ มีการวางผังเมือง ระบบสาธารณูปโภคเป็นระเบียบ ครบครัน ด้วยเหตุที่ Nagoya นั้นเคยถุกระเบิดถล่มทำลายเสียหายยับเยินในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และหลังจากนั้นได้มีการบูรณะ วางผังเมืองกันใหม่ด้วยความทันสมัยในทุก ๆ ด้าน ฉะนั้น Nagoya ในวันนี้จึงเปรียบเสมือนราชินีผุ้เลอโฉมที่มีทั้งความเป็นอนุรักษ์นิยมและความทันสมัยอยู่ในร่างเดียวกัน จึงไม่แปลกที่มีการจัดงาน Expo ที่จังหวัด Aichi ซึ่งห่างจากตัวเมือง Nagoya ไปไม่เท่าไหร่ และมีบริษัทใหญ่ ๆ ของญี่ปุ่นหลายแห่งก็ได้ย้ายฐานมาปักหลักที่นี่

ว่ากันว่า ถ้าเปรียบ Tokyo เป็นเมืองแห่งความอลหม่าน Osaka เป็นเมืองแห่งความพลกพล่าน และ Nagoya คือเมืองที่สงบน่าอยู่อย่างไร้ข้อกังขา ถึงแม้ว่า Nagoya จะบอบช้ำมาจากผลของสงครามส่วนใหญ่ แต่ก็ยังมีอาคาร วัดวาอาราม พระราชวังหลงเหลือซุกซ่อนอยู่ในร้านค้าและชุมชน ให้รู้เห็นถึงการอยู่ร่วมกัน บนความแตกต่างระหว่างเก่ากับใหม่ได้อย่างงดงามยิ่งขึ้น

หากได้ลองเดินชมเมืองในย่านการค้าทันสมัยแถว Osu หรือ Sakae ซึ่งเป็นแหล่งช้อบปิ้งเรืองนามของคนกระเป๋าหนักแล้วเราจะเห้นว่ามาวัดวาอาราม หรือศาลเจ้าประจำเมืองแสดงตัวอย่างเจิดจ้าท่ามกลางผู้คนและร้านค้า อย่างย่าน Osu ซึ่งเป็นย่านที่มีอาหารท้องถิ่นอร่อย ๆ อยู่ทุกย่อมย่าน บางร้านเห็นมีคนเข้าแถวพันรอบตึกประมาณสองรอบ ไม่รู้ทำไมถึงอร่อยจนคนต้องรอมากมายขนาดนั้น ก็เป็นเพียงแค่ข้าวหมูกรอบ กับน้ำซุปธรรมดา ๆ เท่านั้น หรือถ้าหากใครมีโอกาสผ่านก็ลองแวะชิมดู ขนมครกญี่ปุ่นก้อนกลมไส้หนวดปลาหมึกยักษ์ หรือที่รู้จักกันในบ้านเราดีแล้วว่ามันคือ Tako Yaki ร้าน Gindaco ก็มีรสชาติที่อร่อยติดลิ้นปากผู้เขียนมาจนถึงทุกวันนี้

หลังจากได้กินขนมครกคาว ๆ แล้วเดินไปอีกไม่กี่ร้อยเมตรและมองขวาเอาไว้ก็จะเจอ วัด Osu Kannon ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ตั้งแต่ยุค Kamakura (1192-1333) มีองคืพระประธานตั้งตระหง่านขนาดเขื่องน่าเกรงขาม กลิ้นควันธูปเทียนตลบอลอวลสร้างบรรยากาศแห่งความศักดิ์สิทธิ์ และความขลังของผู้ทีมาสักการะบูชาเป้นอย่างยิ่ง มีคำเล่าปากต่อปากจากญี่ปุ่นถึงไทยว่า ถ้าใครปรารถนาจะกลับมาอีกครั้ง ก้ขอให้ตั้งจิตอธิษฐานแล้วหลับตาโยนเหรียญเงินลงในกล่องไม้ (ขนาดเท่าโลงศพ) บริจาคเสร็จแล้วก็ลลั่นระฆังที่แขวนอยู่เหนือศรีษะหนึ่งครั้ง แลล้วพรนั้นก็จะสมปรารถนา แต่ว่าเพื่อนร่วมเดินทางผู้มีใจที่จะอยากกลับมา Nagoya อีก หลาย ๆ ครั้ง เขาก็จะลั่นระฆังศักดิ์สิทธิ์รัวลั่นราวกับตีกลองยาวจังหวะรำวงจนชาวบ้านเค้าตกใจ

การอยู่ร่วมกันระหว่างเก่ากับใหมที่มีอาณาบริเวณชัดเจน ไม่มีรั้วคอนกรีตหรือกำแพงกั้น แต่ทุกคนที่ก้าวย่างเข้าสู่ปริมณฑลของอารามแห่ง Osu แล้วย่อมรู้ดีว่าจะต้องประพฤติตัวเช่นไร ท่ามกลางความทันสมัยของความเป็นญี่ปุ่นนั้นยังมีความศรัทธาและความเชื่อสืบทอดกันมาเป็นพันปีอย่างเหนี่ยวแน่น การตัดกันของเส้นขอบแห่งอาราม กับฟากฝั่งศูนยืการค้าทันสมัยและรถไฟหัวกระสุน Shinkansen นั้นช่างเฉียบคมและลุ่มลึกยิ่ง

การมาเยือนคราวนี้ มิได้มุ่งหวังมาเตลิดความความโอ่อ่ารโหฐานของตึกรามบ้านช่อง แต่มุ่งที่จะมารับรู้ในเรื่องราวทางศิลปะที่มีทั้งชีวิต และเป็นวัตถุที่อยู่ในหอศิลป์พิพิธภัณฑ์ สถานศึกษา ทั้งด้านนอกและด้านใน ในมิติต่าง ๆ ไม่น่าเชื่อว่า Nagoya นั้น มีพื้นที่ราว ๆ 326 ตารางกิโลเมตร มีประชากรราว ๆ 2.2 ล้านคน กระจายอยู่ทุกพื้นที่ ที่สำคัญคือ มีพื้นที่ทางศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นหอศิลป์ พิพิธภัณฑ์ ฯลฯ มากกว่า 68 แห่งตามย่านต่าง ๆ ของเมือง แต่กรุงเทพมหานครมีประชากร 10 ล้านคน มีพื้นที่ทางศิลปะไม่เกิน 10 แห่ง เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ?

ซาราวัก (Saravak) ดินแดนชนเผ่าน่าเกรงขามของนักไล่ล่าหัวศัตรู (นักฆ่าล่าหัว)

2009-09-12T23:42:00.000-07:00

ขอเกริ่นถึงภูมิหลังบทความนี้หน่อยนะคะ บทความนี้เป็นบทความจากประสบการณ์ของออมระหว่างใช้ชีวิตที่เกาะบอร์เนียวเป็นเวลา 3 เดือน เป็นเพียงแค่บทความย่อ ๆ ส่วนหนึ่ง เพราะเนื่องจากมีโอกาสได้เขียนเรื่องราวลงในหนังสือ มหาประชาชนสุดสัปดาห์ หนังสือที่ออกมาเพื่อโจมตีกระแสการเมืองที่ร้อนระอุ คอลัมภ์แรกในชีวิตของตัวเองคือ "ห้วงเวลาอุษาคเนย์" แต่เป็นแค่คอลัมภ์ชูโรงทำให้หนังสือสมบูรณ์แบบมากขึ้นเท่านั้น ตอนนี้หนังสือได้ปิดตัวลงแล้ว เนื่องจากเจ้าของหนังสือนี้หมดหน้าที่ทางการเมือง ออมจึงกลัวบทความนี้จะหาย เนื่องจากคอมก้เจ๊งบ่อย ๆ และรูปก็หายไปเยอะ จึงอัพเดทลงเวบเพื่อกันการสูญหายไปได้บ้างและเผื่อคนที่ยังไม่ได้อ่านด้วยค่ะ หากตอนนั้นได้เรียนมานุษยวิทยาแล้วออมอาจจะเก็บข้อมูลประเด็นได้น่าสนใจกว่านี้นะคะ

ภาพการแต่งกายของหญิง-ชาย ชาวอีบัน

ซาราวัก (Saravak) พอได้ยินชื่อนี้หลายคนอาจจะไม่ทราบเลยว่า ซาราวัก (Saravak) อยู่ส่วนไหนของมุมโลก และคงไม่คาดคิดว่า “ ซาราวัก (Saravak)” จะอยู่ในดินแดนอุษาคเนย์ของเรานี่เอง แถมยังไม่ใกล้ไม่ไกลประเทศไทยของเราด้วย นั่นก็คือ ประเทศมาเลเซีย นั่นเอง

ซาราวัก (Saravak) เป็นส่วนหนึ่งของประเทศมาเลเซีย ซึ่งอยู่ตอนเหนือของเกาะบอร์เนียว จนกระทั่งวันนี้ ชื่อบอร์เนียวยังให้ความรู้สึกถึงความแปลกถิ่น เหมือนเป็นดินแดนที่ต้องไปผจญภัยและเดินทางไปยังที่ๆเราไม่รู้จัก ทั้งยังภาพทียังติดตาของป่าดงดิบที่เข้าไปไม่ถึงนักล่าหัวมนุษย์ ซึ่งเป็นชนเผ่าที่อาศัยอยู่ในป่า ราจะห์ (ราชา) ผิวขาว และความมั่งมั่ง และจัดได้ว่ามีเชื้อชาติที่หลากหลายที่สุดในมาเลเซีย ส่วนใหญ่เป็นชาวมองโกลอยด์ที่อพยพมาจาก กาลิมันตัน (บอร์เนียวในอินโดนิเซีย) ในซาราวักมีประชาชนที่หลากหลายภาษา และมีหลายชนเผ่าด้วยกัน ประกอบด้วยชาวอีบัน (I-Ban) หรือ นักล่าหัว ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ในซาบาห์ (เป็นรัฐที่อยู่ติดกับซาราวัก) และบีดายุห์หรือดายะก์บก เผ่ามลาเนา ก็เป็นชุมชนใหญ่เช่นกัน และยังมีอีกหลานยชนเผ่าที่รวมเรียกกันว่า โอรัง อูลู แปลว่า “คนภายใน” ซึ่งทุกวันนี้มีความหมายในเชิงลบโดยมีนัยถึงคนโง่เขลาและป่าเถื่อน ชนเหล่านี้จึงชอบให้เรียกชื่อเผ่าของตัวเองมากกว่า กลุ่มโอรัง อูลู ยังรวมถึงชนเร่ร่อนอย่างปูนันและปนันชุมชนกายันและเกินยะห์ซึ่งมีโครงสร้างชุมชนอย่างดี และมีเผ่ากาจัง กลาบิต ลุนบาวัง และบีซายา โดยแต่ละกลุ่มนั้นจะประกอบด้วยเผ่าย่อยๆอีก ซึ่งแล้วแต่มีชื่อเฉพาะของตนเองทั้งสิ้น ซึ่งมีเยอะมากจนผู้เขียนถึงกับมึนงงเลยทีเดียว

เนื่องจากพอรู้ถึงความหลากหลายชนเผ่าในซาราวัก (Saravak) กันบ้างแล้ว ผู้เขียนขอเล่าถึงชนเผ่าที่เป็นที่รู้จักดีที่สุดของซาราวัก (Saravak) หรือดินแดนบอร์เนียวเลยแล้วกัน ซึ่งชาวบอร์เนียวนั้นเคยได้ชื่อว่าเป็นนักล่าศรีษะ ,นักฆ่าล่าหัว ฯลฯ คำเหล่านี้ทำให้นึกถึงความก้าวร้าวโหดเหี้ยม ทำให้บอร์เนียวนั้นได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งชนดั้งเดิมที่ฝันเฟื่อง แต่ซึ่งโดยแท้จริงแล้วชาวซาราวัก (Saravak) นั้นเป็นคนเคารพกฎเกณฑ์และอ่อนโยน (ไม่น่าเชื่อเลย) ในสมัยซึ่งยังมีการล่าหัวมนุษย์ จะมีการเด็ดหัวศัตรูก็ต่อเมื่อมีโรคระบาดในชุมชนเท่านั้น เชื่อกันว่าหัวของศัตรูสามารถป้องกันภยันตรายและโรคภัยไข้เจ็บได้ และการตัดหัวมนุษย์นั้นยังเป็นการพิสูจน์ความเป็นมนุษย์ด้วย ไม่ใช่ว่าการล่าหัวมนุษย์นั้น คิดอย่างล่าจะหัวใครก็ไปตัดมาได้ การล่าหัวของชาวอีบันนั้น จะเลือกล่าหัวศัตรูและหัวของนักรบผู้กล้าเท่านั้น (นี่ถือเป็นการให้เกียรติด้วย) โดยที่ภรรยาและลูกหลานของศัตรูจะตกเป็นฝ่ายชนะ (อันนี้คนที่โดนตัดหัวอาจจะไม่พอใจเท่าไหร่) และมีการนำหัวของศัตรูที่ล่าได้ไม่รู้ต่อกี่รายๆกลับมาพิทักษ์บ้านเรือนของตน จะไม่มีการฆ่าเด็กหญิง, ผู้หญิง,คนแก่คนเจ็บ (น่าเสียดายที่นักเขียนในศตวรรษที่ 19 เข้าใจธรรมเนียมเหล่านี้ผิดไปมาก จึงทำการเขียนเล่าเรื่องราวสยดสยองของนักล่าหัวชาวอีบัน ทำให้ภาพลักษณ์ชาวอีบันจัดอยู่ในสังคมที่ป่าเถื่อนและมีผลกระทบไปถึงสังคม อุษาคเนย์ของเราอีกด้วยเล็กน้อย ซึ่งตอนนี้ก็ควรองใหม่ได้แล้วนะคะ) ทุกวันนี้การล่าหัวมนุษย์เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย (อันนี้แน่นอนเพราะเป็นการฆาตกรรมชัดๆและก้ไม่มีเหตุผลที่จะต้องล่าแล้วด้วย) กะโหลกที่เห็นแขวนอยู่ในแต่ละบ้านเป็นมรดกที่สืบทอดต่อๆกันมา ซึ่งผู้เขียนเองก็มีโอกาสได้เห็นกะโหลกมนุษย์แขวนอยู่ตามหน้าบ้านนั่นก็ถือว่าเป็นความเชื่อของชาวอีบันว่าการแขวนกะโหลกหน้าบ้านของศัตรูที่มีความสามารถนั้น จะช่วยคุ้มครองพวกเขา (แต่กะโหลกของจริงนั้นหดตัวเล็กลงเท่ากะลามะพร้อมลูกเล็กๆเท่านั้นเอง) แต่ปัจจุบันนี้นักท่องเที่ยวส่วนมากก็เข้าใจวัฒนธรรมอีบัน และจากที่อธิบายมาชาวอีบันนั้นก็ไม่ได้เป็นคนที่กระหายเลือดอย่างไร้กฎเกณฑ์

"ภาพบนและล่าง บ้านเรือนยาวของชาวอีบัน"

นักรบหนุ่มชาวอีบันนั้นจะออกจากบ้านไปท่อง “โลก” เพื่อแสวงโชคให้แก่บ้านเรือนยาว เพื่อแสวงโชคให้แก่บ้านเรือนยาว สร้างชื่อเสียงและหาเจ้าสาวให้ตัวเอง (ปัจจุบันก็ยังเป็นอยู่แต่บางคนเท่านั้น) และได้รับการยกย่องด้วยรอยสักที่บ่งบอกถึงความกล้าหาญ ซึ่งการสักก็เป็นวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวบอร์เนียว ทั้งหญิงและชายก็ต่างมีรอยสักและลวดลายที่งดงามบนร่างกาย เป็นการตกแต่งและป้องกันภัย ซึ่งต้องออกแบบให้กับเจ้าตัวด้วย แต่ปัจจุบันนี้การสักเป็นแฟชั่นสำหรับหนุ่มสาวอีบันที่เข้ามาอยู่ในเมืองที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และในอดีตก็ยังมีการเจาะหูห้อยตุ้มน้ำหนักยาวหรือแท่งไม้เพื่อให้ติ่งหูยืดออก หญิงสาวจะเลือกแท่งไม้ที่มีน้ำหนักมากเพื่อให้ติ่งหูยาวมาถึงระดับอก เพราะถือว่าติ่งหูแบบนั้นแสดงถึงความสวยงาม แต่หญิงสาวส่วนมากในปัจจุบันนิยมตัดแต่งติ่งหูยาวของตนให้มีขนาดปกติเพื่อความทันสมัย

นอกจากนี้ยังมีความเชื่อของชาวอีบัน ยังเชื่อใน โบโมะห์ (หมอผี Shaman) เป็นผู้เชี่ยวชาญทางไสยศาสตร์ที่ทุกคนนับถือ ใช้วิธีร่ายอิลมู (คาถา) และน้ำสมุนไพรรักษาโรค โดยเฉพาะที่เกิดจากฮันตู (วิญญาณ) กระทำ ลัทธิภูตผีในยุคแรกนั้นซึ่งจะมีการเชิญวิญญาณเข้าสิงสถิตในทุกสิ่งทุกอย่างที่สร้างขึ้น ถือปฏิบัติโดย โอรัง อัสลี (ชนพื้นเมือง) กลุ่มเล็กๆ ที่อาศัยอยู่ในชนบทลึกเข้าไปในคาบสมุทร และศาสนาของชนพื้นเมืองในซาราวัก (Saravak)นั้นซับซ้อนมากกว่านี้ ทั้งยังมีทฤษฎีที่น่าสนใจเกี่ยวกับกำเนิดชีวิต โดยถือว่าพระเจ้ามีข้อบกพร่องต่างๆเหมือนมนุษย์ ความเชื่อเหล่านี้จัดได้ว่าเป็นความเชื่อดั้งเดิม ในสังคมเก่าแก่ของชาวมาเลย์อีกด้วย

หากกล่าวถึงนักรบอีบันแล้ว จะไม่กล่าวถึงบ้านเรือนยาวก็คงไม่ได้ บ้านเรือนยาวของชาวอีบัน บ้านเรือนยาวเป็นโลกใบเล็กของสังคมที่ดำเนินไปได้อย่างดี คนในชุมชนอยู่ร่วมกันอย่างใกล้ชิดภายใต้หลังคาเดียวกันมีหัวหน้าหนึ่งคนเรียกว่า “ดูไว รูมะห์ ” ในโครงสร้างที่ทอดยาวตามแนวนอน แต่ละครอบครัวจะมี บีเละก์ เป็นพื้นที่ส่วนตน ใช้เป็นที่นอนและกินอาหาร ในห้องกลางก็มักเรียงรายด้วยโถกระเบื้องจีนที่ชาวอีบันชอบ ด้านหลังเป็นครัวใช้สำหรับหุงหาอาหาร โดยใช้ฟืน ทำให้อาหารส่วนมากจะออกรสชาติของควันไฟปะปนอยู่ด้วย ซึ่งบ้านเรือนยาวนี้ก็ถือว่าเป็นเอกลักษณ์ความเป็นอยู่ของชาวอีบัน เพราะก็ไม่น่าเชื่อว่าหลายครอบครัวนั้นหรือทั้งหมู่บ้านเลยก็ว่าได้ มาอยู่รวมกันภายใต้บ้านหลังเดียว

นอกจากนี้แล้ว ที่น่าสนใจก็คือ ไก่ตัวผู้จะมีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมของชาวีบันมาก มักจะเป็นสัตว์เลี้ยงตัวโปรดระหว่างเตรียมลงสนามครั้งแรก เพราะการชนไก่ ผู้ชายจะนิยมชนได้เพื่อฆ่าเวลา โดยครั้งแรกนั้นผู้ชายจะหมั่นเล่นกับมัน โดยนำไปซ้อมชนกับไก่ของเพื่อนบ้าน แต่ยังไม่ติดเดือยแหลมคมที่นิ้วตีนหลัง เพราะเก็บไว้ใช้ในการต่อสู้ เดือยอาจทำให้คู่ต่อสู้ที่อ่อนแอกว่าตายได้ในไม่กี่นาที ก่อนการต่อสู้ บางครั้งจะให้ไก่กินหยด ตูวะก์ (เหล้านั่นเอง)เล็กน้อย เพื่อให้มีพลังฮึกเหิม ไก่ตัวผู้และลูกไก่ยังมีบทบาทสำคัญในพิธีกรรมต่างๆ การบูชายัญลูกไก่เป็นเรื่องธรรมดา และเชื่อว่าลูกไก่ตัวผู้สีขาวมีพลังลึกลับ ซึ่งก็คล้ายกับวัฒนธรรมอื่นๆทั่วโลก และในพิธีกรรมต่างๆ เช่น กรณีคนป่วยหรือถูกผีเข้าก็จะมีการเซ่นไก่ แล้วนำเลือดซึ่งถือว่าบริสุทธิ์มาพรมใส่ผู้ป่วย ในกรณีที่ไม่ร้ายแรงมากนักก็จะนำไก่ที่มีชีวิตมาโบกเหนือร่างคนป่วยหรือเหนือจานของในถวายพิธี

"การแสดงของนักรบชาวอีบันแด่นักท่องเที่ยว"

จากนักรบไล่ล่าหัวมนุษย์

กลายมาเป็นไล่ล่าเงินตราจากนักท่องเที่ยว

เมื่อกาลเวลาผ่านไปจนถึงปัจจุบัน วัฒนธรรมมินุรักษ์นิยมทั้งหลายได้เริ่มหมดไป รัฐซาราวัก (Saravak) ในบอร์เนียวมีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก ขณะที่คนตัดไม้ขยับไปเข้าไปในป่าลึกขึ้น มีการเข้าถึงป่าลึกมืด ความลี้ลับของป่าก็หมดไป หรือเร็วไปได้ถึงถิ่นฐานห่างไกลรวมถึงบ้านเรือนยาวของชาวอีบันด้วย การเดินทางที่เคยกินเวลาหลานสัปดาห์ที่ต้องฝ่าสายน้ำเชี่ยว ก็ใช้เวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงด้วยเรือยนต์กำลังแรงตะลุยทวนน้ำ

ขณะที่ยุคของนักล่าหัวได้หมดสิ้นไปนานแล้ว แต่ธรรมเนียมแห่งการเอื้อเฟื้อของซาราวัก (Sravak) ก็ยังคงดำรงอยู่ และแม้ระยะเวลาเปลี่ยนแปลงไป รัฐที่ใกล้เคียงกับซาราวัก (Saravak) ที่มีวัฒนธรรมร่วมกัน โดยๆได้มีประวัติเกี่ยวพันกับอังกฤษเหมือนกันแต่ก็มีพัฒนาการแตกต่างกัน โดยที่รัฐอื่นนั้นมีทัศนคติต่อชนพื้นเมืองในลักษณะที่คำนึงถึงความเป็นจริงมากกว่าจะฝันหวาน ส่วนชาวซาราวัก (Saravak) จะให้เกียรติในเรื่องวัฒนธรรมดั้งเดิมของตน แต่ก็คำนึงถึงชาวบ้านรอบข้างด้วย ผลก็คือชาวซาราวัก (Saravak) สมัยหม่ยังคงมีเอกภาพทางวัฒนธรรมและภูมิใจในประเพณีของตน แต่เมื่อโดนสังคมแบบทุนนิยมที่เป็นโรคระบาดในขณะนี้ จากที่ทำสงครามเอาตัวรอด เป็นนักล่าที่กล้าหาญเข้มแข็ง ก็ต้องยอมจำนนกับทุนนิยมต่างๆ ถึงแม้วัฒนธรรมของชาวซาราวัค (Saravak) จะไม่ถูกทำลายลงไปด้วย แต่วัฒนธรรมเหล่านั้นก็เป็นเครื่องมือยังชีพในสังคมของพวกเขา และใช้วัฒนธรรมประเพณีดั้งเดิมของเค้านั้นมาเป็นจุดขายเรียกเงินจากนักท่องเที่ยวได้มากโข รวมถึงมรดกอันเก่าแก่โบราณของบ้านเมืองตนเองก็ต้องนำมาเป็นจุดขายเพื่อการเลี้ยงชีพ ซึ่งจากสังคมที่อยู่ในป่าเป็นนักล่าไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่โลกวัตถุนิยมผลิตหรือสร้างขึ้นเพื่อสนองความสะดวกสบายของมนุษย์ขึ้นทำให้การแข่งขันในสังคมก็ต้องถีบตัวสูงขึ้น ดังนั้น จากที่เป็นถูกไล่ล่ามาก่อนก็กลายมาเป็นผู้ถูกล่าบ้าง โดนทุนนิยมไล่ล่าและเพื่อความอยู่รอดของเผ่าตนทุกสิ่งทุกอย่างก็ต้องนำมาขายเพื่อเป็นทุนยังชีพ และต้องบิโภคนิยมตามกระแสสังคมภายนอกมาด้วย ด้วยความที่ยุคสมัยเปลี่ยนแปลงไป ในบ้านเรือนยาวนั้นผนังที่เคยซีดจางของตระกูลบรูคและพระราชินีอลิซาเบธที่2 ปัจจุบันกลายเป็นประดับรูปสีของนางงาม รถแข่ง และดารายอดนิยมที่ตัดจากนิตยสาร ชาวีบันส่วนมากที่เคยนับถือภูตผีก็เปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์ จากที่ตอนเย็นเคยท่องคาถาประจำเผ่าและทำพีบูชายัญ ก็หันมาสวดมนต์ร่วมกับเด็กๆ ซึ่งเคยสนุกสนานในนาข้าวตามสบายทั้งวัน ก็ต้องมาหมกตัวอยู่ในโรงเรียน เล่าเรียนภาษามาเลเซียและฟิสิกข์ และการทำพิธีการละเล่นในปัจจุบัน ก็กลายมาเป็นการแสดงบนเวทีให้นักท่องเที่ยวชมและถ่ายรูป รวมถึงการแต่งกายของนักรบชาวอีบัน ซึ่งแต่ก่อนนั้นน่าเกรงขามมากและพร้อมที่จะไล่ล่าอยู่เสมอ ก็กลับกลายเป็นเพียงแต่งเพื่อให้ท่องเที่ยวถ่ายรูป ( ซึ่งก็ขอบคุณที่เลิกตัดหัว มิฉะนั้นอาจทำให้นักท่องเที่ยวเสียวสันหลัง ว๊าบ ! ไปเลยเหมือนกัน ) แม้แต่บ้านเรือนยาวส่วนหนึ่งก็ยังโดนนำมาดัดแปลงเป็นเรือนพักสำหรับนักท่องเที่ยวและตกแต่งเพื่อให้น่าอยู่และเอาใจลูกค้า และมีบ้านพัก โฮม สเตย์ สำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากจะลองสัมผัสการกินอยู่แบบวิถีชีวิตแบบโบราณดั้งเดิม ก็กลายเป็นธุรกิจทางเลือกหนึ่งที่เอาใจนักท่องเที่ยวในปัจจุบันมากยิ่งขึ้น แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นจิตวิญญาณของชุมชนนั้นก็ยังคงมีอยู่ต่อไป แต่เพียงแต่จิตวิญาณเหล่านั้นถูกขายไปเพื่อการยังชีพอยู่ในสังคมสมัยใหม่และบริโภคที่นิยมได้เหมือนกับสังคมอื่นๆทั่วไป

เดี๋ยวนี้ถ้าเราอยากจะเดินทางไปซาราวัก (Saravak) ก็ไม่ใช่เรื่องยากแล้ว เพราะถ้าอยากจะไปดูวัฒนธรรมดั้งเดิมล่ะก็ เพียงนั่งเครื่องจากมาเลเซียต่อไปที่เกาะบอร์เนียว เพียงชั่วโมงเดียว หรือไม่ อาจจะนั่งเครื่องจากประเทศไทยไปก็ได้ การเดินทางสมัยนี้แทบไม่ยุ่งยากอะไรเลย เพราะเมืองหลวงของ ซาราวัก (Saravak) นั้น ตอนนี้ มีทางเลือกให้คุณเลือกพักได้มากมายเพราะจัดได้ว่าเป็นเมื่อใหญ่ที่เจริญหูเจริญตาด้วยความทันสมัยมากเลยทีเดียว แถวยังค่าครองชีพสูงอีกด้วยทำให้ผู้เขียน คิดว่า แสดงว่าเมืองนี้ต้องเศรษฐกิจไปค่อนข้างดีแน่ๆ เพราะไม่รู้ประชาขนที่นี่จับจ่ายใช้สอยสินค้าแพงๆเหล่านี้ได้อย่างไร

ลงในมหาประชาชนสุดสัปดาห์ ในคอลัมภ์"ห้วงเวลาอุษาคเนย์"

วันที่ 2-8 พฤศจิกายน 2550

เขียนโดย วรรณธวัช พูนพาณิชย์

"เพ้อเจ้อ" นิทรรศการจิตรกรรม โดย ประทีป คชบัว !!

2007-11-03T08:04:00.000-07:00

2007-11-03T07:37:00.000-07:00

2007-11-02T20:52:00.000-07:00

2007-11-02T20:36:00.000-07:00

2007-11-02T20:26:00.000-07:00

Pratip KhohBua Exhibition !!

2007-11-02T19:54:00.000-07:00

HUICHOL INDIANS, THEIR ART & SYMBOLS

2007-10-12T16:41:00.000-07:00

Deer and wolves that speak to man, arrows that carry prayers, serpents that bring rain or impart skill in embroidery, pumas that are messengers of the Gods - are all real in the Huichol belief system. These are the proud Indigenous people seen around Puerto Vallarta in their colorful embroidered clothing. "Huichol (pronounced Wettchol)", according to Norwegian explorer Carl Lumholtz "is a corruption of the work Vishalika or Virarika, that the Huichols call themselves, the word signifying "doctor or healer', a name they fully deserve as about one-fourth of the men are shamans."
The Huichol Indians live in virtually inaccessible areas of the states of Nayarit and Jalisco, straddling the Sierra Madre Occidental in an inhospitable region of about 15,000 square miles in scattered kinship settlements (ranchos).

In the past thirty years, about four thousand Huichols have migrated to cities, primarily Tepic, Nayarit, Guadalajara and Mexico City. It is these "citified' Huichols who, because of the need for money have drawn attention to their rich culture through their art. To preserve the ancient beliefs and ritual ceremonies, they began making detailed and elaborate yarn paintings. The Huichols have only an oral tradition and no written language (thus the many differing spellings of Huichol words). "Through their artwork, the Huichol Indians encode and document their spiritual knowledge." notes Susana Eger Valadez in 'Huichol Indian Sacred Art'. In their artwork the Huichol express their deepest religious feelings and beliefs acquired through a lifetime of participation in ceremonies and rites.

From the time they are children, they learn how to communicate with the spirit world through symbols and rituals. Thus for the Huichol, yarn painting is much more than mere aesthetic expression. The topics of these yarn paintings reflect Huichol culture and its shamanic traditions. Like icons, they are documents of ancient wisdom."

One sees their fine art work for sale at many locations in Puerto Vallarta. From the small beaded eggs and large jaguar heads to the detailed yarn paintings, each is related to a part of Huichol tradition and belief.

Beginning about thirty years ago the yarn painting evolved to its high state today from the "Nierika'. A small square or round tablet with a hole in the center is a Nierika (Nearika) or sacred magical offering. These tablets are covered on one or both sides with a mixture of beeswax and pine resin into which threads of yarn are pressed. Nierikas are found in all Huichol sacred places such as temples, springs and caves. The Nierika, in ritual use, is a face; of the sun, of the earth, of a deer, the wind, the peyote, and the face of the man making the offering. The Nierika facilitates the entry into the other "spiritual world". For the Huichol there are five directions, each of the cardinal points and the fifth is the spiritual, source of visions, power and enlightenment.

A Nierika is called a mirror with two faces, and for that reason often both sides are covered with yarn designs and the hole in the middle is considered a mirror or often a small glass mirror is used. This 'hole' or 'mirror' is the magical eye through which man and God can see each other. The mirror makes the Gods pay attention to the petition, which places a real obligation on the Gods to grant whatever is portrayed on the Nierika. For example, offering Nierika to the Mother Goddess or Rain goddess ensures rain, but other rituals must be observed as well, i.e. the ritual slaying of a deer.

The first large yarn paintings were exhibited in Guadalajara in 1962, a direct outgrowth of the Nierika - simple and uncomplicated. At present with the availability of a larger spectrum of commercial dyed and synthetic yarn, more finely spun yarn paintings have evolved into high quality works of art. Realism, based on mythology, is the basis of yarn paintings.

Beaded bowls (jicara in Spanish, rakure in Huichol) evolved in this same manner. Beadwork originated as an art form long before the Spanish Conquest of the Indigenous peoples. Instead of the glass seed beads utilized today, bone, clay, coral, jade, pyrite, shell, stone turquoise and seeds were used. These were often colored with insect or vegetable dyes.

Originally the beads defined the waxen figures pressed into gourd prayer bowls to be used as offerings (as Niekira) and/or petitions to the gods and goddesses. The Huichol believe that just as one drinks water from the gourd bowl the gods drink up the petitions in the bowls and subsequently understand the prayer better. Color defines the god or goddess petitioned: for example blue signifies Rapawiyeme (Rapa is the tree of rain); black is Tatei Aramara, the Pacific Ocean, place of the dead, great serpent of rain; red indicates Wirikuta, location of the birthplace of peyote, deer and the eagle. With the development of finer, smaller beads, more detailed work s are now seen, not only on gourds but on wooden jaguars.

Peyote cactus is much revered by the Huichol, a veritable gift from the Gods. Through the use of peyote, the Huichol create the elaborate designs used in their artwork. It symbolizes the essence, the very life, sustenance, health, accomplishment, good fortune of the Huichol. Plus through peyote's hallucinogenic effects, enlightenment and shamanic powers can be achieved. Annual pilgrimages are taken to Wirikuta to collect the peyote. Only the 'purified ones' can participate in the harvest or the peyote will not be found.

Peyote Mandalas or Neakilas (nierika) symbolize the entrance to the spiritual world. As important power objects they are often found at the center of yarn paintings. Each mandala is individual, mirroring peyote vision trances.

Utilizing many of the same sacred designs and patterns as seen in yarn painting and weaving, the Huichol create anklets, bags, belts, bracelets, chokers, earrings and rings with the seed beads. "Life is a constant object of prayer for the Huichol, it is, in the conception, hanging somewhere above them, and must be reached out for," explains Lumholtz, "thus all phases of their lives are prayer - the planting, harvesting, peyote pilgrimages - all art, weaving, bead work, face painting and yarn paintings, embody prayer within symbols.

With this introduction one can better understand the Huichol, their art and their constant communication with the spiritual realm. Ramon Mara Torres sums it all up by observing, "This ancient art, modernized as a result of circumstances entirely outside Huichol culture itself, has become like an exotic flower, eagerly sought after by the conocenti "

Tacutsi Aramara, the Goddess of Life, is the Mother Goddess. From her have sprung all life forms; humans, animals and plants. Tacutsi not only gives life to all she nurtures, but teaches a manner of life pleasant to the Gods. Tatewari is Grandfather Fire, instructor of shamans, giver of light, hat, and warmth - imperative for survival. The coral and rattlesnake are his emissaries.
Wolf People. In Huichol mythology they evolved from wolves. By learning the ways of the gods, hunting the deer and offering the blood of the deer to the deities they were finally able to remain in human form. Shamans proclaim the ability to metamorphose into wolves.

Fire or Tai, regarded as the most valuable gift of the gods, is honored in all Huichol ceremonies. The Huichol consider themselves sons and daughters of Tai and "feed" him cornmeal cakes, beer or tepache and water from sacred springs.

Spirit Guides are intermediaries between spiritual and human spheres provided by the gods for shaman apprentices. The guide appears in dreams and visions and are often half-human, half animal, i.e., deer-man or deer-woman. Shamans or ambassadors to the gods are spiritual leaders called Marakame. They are considered para-normal in their powers and are an integral link between the Huichol and the deities.

Tao Jreeku, or Father Sun, rules the heavens, bringing warmth and illumination. Eagle, Mother Goddess of all living things and the sky, is his wife. It is believed all living things receive their life force from Tao Jreeku. He is their grantor of abundant and healthy crops.

All birds are messengers to the gods. The feathers of eagles, and turkeys are especially sought after. The doubled-headed eagle represents the Shaman's omnipotent power and ability to see in all directions. The goddess, Mother Eagle, Mother of the Sky and Queen of the Heavens, is embodied by the eagle or Wealika.

Deer or Mahjrah in Huichol symbolize Kayumahli, the spirit guide. Kayumahli is the guide, teacher and channel of knowledge for the Shamans. The deer hunt, capture and slaying is a very ritualized ceremony. Only the "pure" may participate. For the insurance of a good crop the deer blood is offered to the Deer Mother. Tah Tay Mahjrahlee. As a guardian spirit she is one of the animals of primary importance in the shamanism of the Huichol. The unity of men and women on their spiritual journeys is symbolized by the male and female deer depicted together.

Gila Monsters or Eemuukwee are believed to be endowed with magical healing powers. A piece of this reptile's tail is often seen in a Shaman's medicine basket.

Teh-Kah or horned toads are trusted confederates of the shamans. Their ability to squirt blood from their eyes grants them special honors.

Salamanders work the Rain Mother by prodding the clouds into letting go of the rain. Turtles also are emissaries of the Rain Goddess. Their function is to purify water and replenish underground springs.

Serpents are middlemen between men and the spirit world. Rattlesnakes are respected as the tongue of Tatewari, the Fire God. The Rain Goddess is often symbolized by the Serpent as rain itself, a great coiled serpent or storm clouds from which millions of tiny snakes represent rainfall.

Tortukas or scorpions are held in awe and dread. One of the most deadly species of scorpions in the world can be found in the Sierra del Nayarit. In spite of the fact that many Huichol die yearly of scorpion bites, the scorpion is respected as a protector against evil and bad luck.

Pumas, mountain lions, or Mayetze are emissaries of the God of Fire, Tatewali. They are the custodians of a shaman's sacred vows. And if the shaman fails, Mayetze can consume his spirit.

Wolves or Kumukite are esteemed bearers of spirits. In the peyote ceremonies Kumkite is bestowed with special honors, since the Huichol believe they descended from the Wolf People.

Flowers are sacred. They are utilized in all ceremonies, healings, deer hunt, or of the new corn. Toto, a small white flower that blooms in the wet corn growing season, has become a prayer and a symbol for the corn. In life the Toto has five petals but in art it has been stylized with six petals. The toto flower symbol is often seen on the chest of the Eagle, Keli or Solandra, a plant of the Solanaceae family is an hallucinogenic. The aroma of its blossom induces a powerful trance in which the Huichol say their spirit is opened to the highest levels of enlightenment.

Healing wands or arrows, Muwieris or Muvieli, have to hawk or eagle feathers suspended from the shaft. It is the Huichol belief that feathers are endowed with mysterious powers and as such the Muwieris are the most important item in a shaman's basket. With the colors on the shaft and the type of bird feather the shaman can speak to or summon individual deities.

Turkeys are the bird of the sun and their feathers are sought after by peyote pilgrims. The feathers on the Muwieris are the antlers of the deer. Feathers light and fast impart their power to the shafts to which they are attached and thus insure speedy delivery of a petition or prayer to the designated deity.

Tucuatsi, or a medicine basket, is woven out of palm fronds. The shaman stores his sacred magic power objects, arrows, candles, crystals, face paint, incense, mirrors, sacred plants and rocks, snake or Gila monster tails or wands in a tacuatsi.

Offering mats or Eetalees are mats made especially to hold the sacred objects of the shamans medicine basket or tacuatsi during ceremonies. These objects being sacred must never touch the bare ground.

Uwene or the shaman's chair are special chairs of distinctive form constructed of bamboo, oak, deerskin, pitch and fiber. The gods are supplied with a similar chair but in miniature. These uwene are utilized exclusively by male shamans. It is believed a woman would become infertile if she sat in a uwene. Each shaman transports his own uwene to the ceremony in which he is to participate.

Gourd bowls depicted in yarn paintings serve to illustrate to the gods, graphically, that which is desired. Incense burners fashioned of clay are used to transport the burning coals to the necessary sacred locations. The incense or putzee is produced from the sap of the copal tree. When burned the odor and smoke of the copal transports prayers to the deities.

Candles or Catilas are believed to embody the sacred gift of light from the Sun and Fire Gods. They signify an illumination of the human spirit.

Caves are sacred ceremonies sites utilized by the shamans. Secreted from the outer world, with only their animal allies as witness, the shaman communicates with the mystic realm.

To be continue.

Memories of my thesis.

2007-10-12T15:40:00.000-07:00

My own imagination inspired by shamanism.

Shamanism in Siberiaexcerpts from Aboriginal Siberia

2007-10-12T12:56:00.000-07:00

RELIGION

SHAMANISM is understood by some people to be a primitive form of religion or religio-magic practised by the aborigines of northern Asia as well as by all other aborigines in other parts of the world. This opinion is held by Mikhailowski, Kharuzin, and some other Russian scientists. Others hold that Shamanism was only one form of expression of the religious cult of northern Asia, practised in order to avert the evil spirits. This opinion is found in the writings of Jochelson and Bogoras. There is still another view put forward, which it is well for us to consider. This view we find expressed very clearly in the following extract from Klementz:

'One must not lose sight of the fact that in the various beliefs of the Siberian tribes a very close connexion is noticeable, and, likewise, there can be observed an uninterrupted identity in the foundations of their mythology, and in their rites, even extending as far as the nomenclature-all of which gives one the right to suppose that these beliefs are the result of the joint work of the intellectual activity of the whole north of Asia.'[2]

In the writings of the Buryat scientist Banzaroff we find a very similar statement: 'The old national religion of the Mongols and the neighbouring nations is known in Europe as "Shamanism", whereas among those who are not its followers it has no special name.

'After the introduction of Buddhism among the Mongolic nations, they called their old religion "The Black Faith" (Khara Shadjin), in contradistinction to Buddhism, which they called "Yellow Faith" (Shira Shadjin). According to Father Jakiuv, the Chinese call Shamanism Tao-Shen (gambolling before the spirits).

[1. For certain suggestions as to the construction of this chapter I all, indebted to my friend, Miss Byrne, of Somerville College.

2. Enc. Rel. and Eth., 'The Buriats,' p. 26.]

Those names, however, do not give any idea of the true character of shamanism. Some are of opinion that it originated alongside with Brahminism and Buddhism, while others find in it some elements in common with the teachings of the Chinese philosopher Lao-Tze. . . . Finally some hold that Shamanism is nothing but Nature-worship, likening it to the faith of the followers of Zoroaster. Careful study of the subject shows that the Shamanistic religion … did not arise out of Buddhism or any other religion, but originated among the Mongolic nations, and consists not only in superstitious and shamanistic ceremonies . . ., but in a certain primitive way of observing the outer world-Nature-and the inner world-the soul.'[1]

Of course, Banzaroff speaks especially of the Shamanism of the Mongols. We cannot agree with him that Shamanism is limited to these people. We find it all over northern and part of central Asia.

As we see them now the Palaeo-Siberians may be considered as possessing the simplest, and the Neo-Siberians the most complex, form of Shamanism. Thus among the former we see more 'Family' than 'Professional' Shamanism; that is, the ceremonials, beliefs, and shamans are practically limited to the family. Professional Shamanism, that is, ceremonies of a communal kind performed by a specialized or professional shaman, is here only in its infancy, and, being weaker, has been more affected by Christianity.

Among the Neo-Siberians, where professional Shamanism is strongly developed (for example, the Yakut), family Shamanism has been more affected by European influences. We cannot, however, argue from this that the Palaeo-Siberian form is the more primitive. Professional Shamanism may be a development of family Shamanism, or it may be a degenerate form, where environment is such that communal life is no longer possible.

That the dissimilarity between the Shamanism of the Palaeo and Neo-Siberians is no doubt due to the differences in the geographical conditions of northern and southern Siberia seems to be proved by the result of a careful study of certain Neo-Siberian tribes (Yakut) who migrated to the north, and of certain Palaeo-Siberians (Gilyak) who migrated to the south. The ease with which they absorbed the customs and beliefs appertaining to

[1. Banzaroff, The Black Faith, pp. 4-5.]

their new surroundings shows that there was no fundamental difference between their shamanistic practices. The differences, being due to environment, disappear in migration. It cannot be said that the change is due to contact, since this, in many cases, is very slight. Indeed, Shamanism seems to be such a natural product of the Continental climate with its extremes of cold and heat, of the violent burgas and burans, [1] of the hunger and fear which attend the long winters, that not only the Palaeo-Siberians and the more highly cultivated Neo-Siberians, but even Europeans, have sometimes fallen under the influence of certain shamanistic superstitions. Such is the case with the Russian peasants and officials who settle in Siberia, and with the Russian Creoles.[2].

According to the official census, only a small part of the aborigines are 'true Shamanists', but, as a matter of fact, we see that though they are registered as Orthodox Catholics and Buddhists, they are in reality nearly all faithful to the practice of their old religion.

In psychological terminology, Shamanism consists of animistic and preanimistic conceptions; although most of the people at present engaged in research work on Siberia have been so much influenced by the Tylor theory of Animism that they misuse the word 'soul', and the phenomena that they describe as animistic are very often in a different category altogether.

The reader must decide for himself whether Shamanism appeals to him as a cult peculiar to this region, or whether it is part of a very general primitive magico-religion. It appears to the author personally to be as difficult to speak in general terms of primitive religions as it would be to speak of Christian religious. This might be the task of a separate work-to determine whether Shamanism in its conception of the deities, nature, man, and in its rites, forms a special 'sect ' in the Animistic Religion.

To be continue.

By Oom shamanism to present !!

Working

2007-10-12T12:44:00.000-07:00

Shamanism !!!!

2007-10-10T17:00:00.000-07:00

The original tribes from Siberia were nomadic hunters and reindeer herders. Whenever a community faced illness or serious problems the people called upon their shamans: men and women who were able to contact the spirits. Each shaman had his or her own spirit helpers who would offer assistance during healing rituals and problem solving. The helpers of the shaman would also help guiding the dead who had left their physical bodies for the journey into the other world.
All the different Siberian tribes had their own way of life, their own mythology and world view. Therefore there were considerable differences between the shamans of the various groups. Still, there were enough similarities between them all to justify the use of the term 'Siberian shamanism'.
One of the characteristics of Siberian shamanism is that the vast majority of the shamans used special costumes on which images of their spirit helpers were attached. The Sakha (Yakut) shamans of central Siberia wore up to two hundred iron pendants and images on their leather coats. The southern Siberian Tofalar and Soyot shamans adorned their costumes with only few iron hangers but attached hundreds of textile snakes and ribbons to their costumes. Shamans of the Evenki, Dolgan and Altai combined quantities of iron and textile, sometimes adding decorations of small beads and shells. Whatever material was used to make a shaman costume, a shaman costume could easily weigh ten kilo or more, the heaviest that was recorded weighed about forty kilo.
Beside a special costume, Siberian shamans used big flat drums. The shamans of tribes such as Nanai and Udeghe didn¹t often wear real shaman costumes during their ceremonies, but they also would use the characteristic big flat drums. The shaman would beat the drum in a monotonous rhythm and sing long songs to invite the spirits. In some tribes the shamans would improvise words and melodies, in others they would mainly sing old familiar songs. Invited by the songs the spirits would gather around the shaman.
During such sessions the shaman would dance, and soon would be exhausted by the weight of the heavy costume and drum. That was not a problem but a help: tiredness helps to enter and deepen the trance state. When the shaman was fully in trance and had his or her spirit helpers around him the real work could begin. The shaman would seek out the spirits that caused illness and problems, and through communication with them would try to find healing or solutions.
Siberian shamanism was not only found in Siberia proper but also in the areas at it¹s southern and southeastern borders. In the north of China there are nomadic groups belonging to the Evenki, they are closely related to their Siberian neighbours. In the most northern islands of Japan live the shamanic Ainu. In Mongolia the Buryat and other tribes had their own shamans; in Mongolia (Siberian) shamanism and (Tibetan) Buddhism have existed independently but were also sometimes mixed.
Classical Siberian shamanism is more or less extinct. Soon after the revolution of 1917 a campaign was launched to convince the Siberian tribes that it was better to avoid the shamans instead of asking them for help. Under Stalin the remaining practising shamans were either killed or imprisoned in the camps of the Gulag. Nowadays there are only very few shamans left who are directly linked to the old traditions. Only in museums one can still see the old shaman costumes, drums and other ritual objects.
There are parts of Siberia where people turned once more to shamanism after the decline of the communism. There are various folkloristic groups whose members sing old shaman songs while dressed in costumes resembling the traditional shaman's clothes. There are also individuals who have started doing the shaman's work. Most of these people are however recreating shamanic practices, only few are directly linked to traditional shamans of earlier times.
The western world learned about the shamans in the eighteenth century through travel rapports written by people who explored Siberia. For a long time only the academic world had some knowledge about the Siberian shamans, but in the sixties of the twentieth century shamanic practice was recognised as a spiritual path. In the seventies Michael Harner developed a method that enabled westerners to experience the basic steps of shamanic trance. By now, a westerner interested in shamanism can choose from all kinds of different methods. Very few western practitioners use shaman costumes, but drums are used by many and the art of communicating with spirit guides is commonly practised.

By Oom shamanism present !!

Shamanism's artworks !!!!!

2007-10-10T16:47:00.000-07:00

Shamanic Healing Rituals

2007-10-10T15:32:00.001-07:00

From Russian Museum of Ethnography

During the late nineteenth and early twentieth centuries, healing was the main function of Siberian shamans. They healed many different diseases, such as sterility, protracted childbirth, heart pain, dystrophy, cough, skin diseases, stomach pains, diseases of the throat and eyes, pains in the limbs, and madness. During epidemics they also attempted to cure smallpox and measles, which required much effort.
A single principle was fundamental to shamanic medical treatment: a shaman acted on behalf of spirits and deities, supreme entities more powerful than humans. Disease was associated with spirits' activities. Therefore, shamans had to perform 1) banishment of an evil spirit--the source of disease--from the body of the sick individual, and 2) the return of the soul stolen by evil spirits. To achieve these goals various ritual objects and methods were used. The most complicated and efficient form of healing practice by Siberian shamans included kamlaniye, a shamanic seance that usually continued for several days. Irrespective of the cause of the disease, the structure of the ritual used by most Siberian peoples (Sel'kups, Yakuts, Evenks, Nenets, Khants, Mansis, Nganasans, and Dolgans) was similar. The shaman summoned his or her helper spirits using the drum, baton, shaman's post, shaman's chum, sacred place, and many other ritual objects. Furthermore, the shaman put spirits inside himself (by swallowing and deep yawning) and treated them to fat, blood of an animal (such as reindeer, dog, or ringed seal), and tobacco. Then the shaman told the victim's fortune on behalf of the spirits and threw the baton in order to learn the cause of the disease. Alternatively, the shaman sent helper spirits into the body of the sick person for the same purpose, and then the means of "healing" was selected. The spirits were dismissed and a thanksgiving sacrifice was made. During the ritual, the spirit that was to blame for the misfortune was revealed, and the decision was reached as to whom kamlaniye should address: spirits of the upper, the lower, or the middle worldAn important part of shamanic ritual was the preparation of the sacred place, drum, shaman's costume, special curative clothes, and ritual objects. Wooden images that symbolized incarnations of disease spirits were used in curative practices by the Sel'kups, Evenks, and the Dolgans. The spirits were called upon for mercy by making sacrifices through helper spirits, which could include tribal spirits, spirits of home and hearth, spirits of locality, mountain, earth, water, image of the first shaman, sacred bird (duck or eagle), reindeer or moose, mammoth, or bear. The disease could be moved from a human's body into the substitute's figure. That was usually the end of the shaman's kamlaniye. The Sel'kups, Nenets, and Kets depicted the spirit of disease as a worm, stone, blood clot, or lizard. For luring the spirit out of the body of the sick person, shamans transferred the spirit into themselves. Next they made a symbolic piercing. This was practiced to move the spirit of disease into the substitute's figure or into the sacrificial animal. Kamlaniye during which sacrifices were made for supreme heavenly and underworld deities were widespread in Siberian shamanism. The sacrificial animal or object played the role of the intermediary for which the soul of the sick person was exchanged. During kamlaniye over a severely ill person, the Nenets' shaman represented Numu (deity of the Upper World) or Nga (deity of the Lower World). It was through the intermediary that talks about the soul of the sick person took place. Shamans of the Evenks and Yakuts built for that purpose special sacred places symbolizing routes to the heavens. For the Evenks there were images of the shaman's helper spirits, a shamanic tree imitating the world's tree of souls (with nine transverse layers of the Upper World), and a figurine of the substitute of the sick person's soul. The Yakuts had a sacred place represented by a row of trees (three to nine birch and larch trees) connected by a ritual cord of horse's hair with pendants (the symbol of the "route to the heavens") and three poles to which horses are tethered (serge), imitating the world's tree and three worlds of the universe. Tied to the poles was the animal to be sacrificed (horse or cow) that was sent to the supreme deity in exchange for a human soul.
Kamlaniye rites for the purpose of strengthening health occupied a special place in the healing practice of Siberian shamans. During the autumn hunting and fishing feast, Ket shamans collected the soul (ulvei) of each person in the tribe. The weak souls were fixed in the cell of a fishing net, and in the spring the shamans dismissed them when the group left camp for the season. Ket shamans kept men's souls near themselves in the handle of the drum, whereas family protectors (alel) were in charge of women's souls. Kets explained prolonged illness by the departure of the soul, and performed a special rite of "fixing." They made an arrow and wrapped the end of the shaft in clothes (for men), or a button was wrapped in bands (for women). These arrows were kept with other family protectors. The Evenks maintained the health and life of people by preserving umbilical cordssymbols of soulsin special "soul keepers" such as small boxes, nests, or mats.
In addition to kamlaniye, the Sel'kups, Kets, Chukchis, and Yakuts talked with spirits using ventriloquism and imitation of the voices of helper spirits depicted in the images of mammals, birds, and insects. The purpose of these talks may have been to reveal the location of evil spirits.
For healing the sick, Siberian shamans also used more-simple magical actions, incantations, and ritual objects, without calling the spirits. Yakut and Evenk shamans touched the sore place with a bunch of twigs. They also used a spoon (for ritual sprinkling over the sick person) and the shaman's baton to remove evil spirits from the body. Other means of removal included blowing of the disease out of the dwelling (Sel'kups), shaking-off (Yukagirs), banishment by ringing of a bell or by fire (Nenets), and transferring to the dead (Chukchis). Various charms were used for protection, and in special cases two-color cloths were made to deceive the evil spirit. During epidemics, barriers against diseases were put on the roads. During kamlaniye the Evenks and Sel'kups surrounded the shaman's chum with a special fence, marylya, which imitated the tribal territory.

By oom_shamanism present!!!